een nieuw jaar een nieuwe kijk op de orchieeën !
vzw Papilio
Contact
Soorten
Diversen
Foto's
Agenda

Wat zijn orchideeën? /

Wat zijn Orchideeën

Het woord orchidee roept begrippen op zoals luxe, tropische bloemenpracht, verwarmde serres, wintertuinen enz…
Orchideeën behoren tot een jonge plantenfamilie en hebben een wereldwijde verspreiding, we vinden ze over de ganse wereld terug behalve in de poolstreken en de plaatsen met eeuwige sneeuw. Hieruit kan men afleiden dat men warme, gematigde en koude soorten heeft.
De bijzonderste vindplaatsen liggen in Zuid- en Centraal Amerika en Azië.

Weet u dat de orchideeënfamilie de grootste is op aarde met een vertegenwoordiging van ongeveer 25.000 soorten, verdeeld over ongeveer 750 geslachten? Het zwaartepunt van de soorten ligt in de tropen en de subtropische gebieden. Ongeveer 14 % van alle bloeiende planten op de wereld zijn orchideeën. De populairste en de meest aangeboden orchideeën zijn hybriden van phalaenopsis, cymbidium, paphiopedilum, dendrobium, oncidium, vanda, cattleya en miltonia.

Wat de bouw van de bloem betreft zijn orchideeën verwant met tulpen en lelies. Ook zij hebben drie gekleurde kelkbladeren, drie gekleurde kroonbladeren waarvan telkens het onderste kroonblad zeer goed ontwikkeld is, we noemen dit de lip. De lip heeft de grootste verscheidenheid in kleur en vorm en is tevens de landingsbasis voor vlinders en insecten en kunnen zo de bloemen bevruchten. Verder hebben de bloemen vaak opvallende nabootsingen om die insecten aan te trekken. Denken we maar aan de Aapjesorchis, de Bijenorchis en het zeldzame venusschoentje. De bloemgrootte varieert van 1mm tot 25 cm en van 1 bloem tot honderden op 1 bloemstengel.

Orchideeën onderscheiden zich op zeer veel gebieden van andere plantenfamilies. Reeds vanaf het ontstaan van de plant is er alleen een embryo omgeven door een teer netje en bezit het zaad van orchideeën geen kiemwit of reservevoedsel om te kiemen. De kieming op de natuurlijke groeiplaats noemt men symbiose. Nog een andere verscheidenheid is dat de voortgebrachte zaden, in iedere vrucht enorm groot zijn in vergelijking met andere gewassen. Dit schommelt van enkele tienduizenden tot enkele miljoenen zoals bij de Cattleya, de koningin van de orchideeën genaamd, het geval kan zijn. Ook de volledige ontwikkeling van een orchidee vanaf het kiemen van het zaad tot het bloeien van de volwassen plant verloopt zeer langzaam. Het kan vaak 4 tot 7 jaren duren voordat de eerst bloem verschijnt. Daarna kan ze elk jaar opnieuw uitbundig haar bloemenpracht tonen. Een plaats waar een twintigtal exemplaren van dezelfde orchideeën groeien heeft dus vaak tientallen jaren nodig om dit tot stand te brengen om zich te blijven handhaven.

Wat de verschillende groeiwijzen betreft heeft men vooreerst de epifyten die vooral in de tropische gebieden hoog in de bomen groeien. Ze onttrekken geen voedsel van de bomen en zijn dus geen parasieten zoals soms wordt beweerd. De wortels hangen vrij in de lucht en zijn blootgesteld aan regen en wind. Ze krijgen hun voedsel via mos en varens die op de schors of op de verteerde bladeren groeien. Verder hebben we een heel kleine groep namelijk de saprofieten die leven tegen rottende, vervallende planten geheel onder de grond. Van deze orchideeënsoorten zien we alleen wat boven de grond komt om te bloeien. Enkele leven ook op rotsen en stenen. Een voorbeeld hiervan is de Ansellia africana. Te slotte hebben we nog de terrestrische die zoals de meeste planten groeien op de aardbodem. Ze boren hun wortels de grond in om hun voedsel op te nemen.

De Europese orchideeënflora telt ongeveer 182 soorten waarvan een 30-tal in België en Nederland. Om maar enkele op te noemen: Venusschoentje, Bletilla, Epipactus, Orchis, Dactylorhia….Deze voornamelijk terrestrische soorten orchideeën leven in symbiose met een schimmel in de grond. Zonder deze schimmel kunnen ze niet leven.

U, die van de natuur houdt en waardeert, heb eerbied voor deze pareltjes uit het plantenrijk en ruk ze niet blindelings uit. Die zeldzame plantjes plukken kan fataal worden voor het voortbestaan van de soort. Denken we maar aan het Europese Venusschoentje welke nog amper op enkele plaatsen te vinden is.

Laat dit een uitnodiging en een oproep zijn. Een passie om samen te delen die ons elk jaar veel vreugde terug schenkt. Dit is tevens een oproep om te helpen de mooiste en de zeldzaamste van onze bloemen te beschermen, opdat ook onze kinderen en kleinkinderen deze orchideeën in de natuur nog zullen kunnen bewonderen.

Bekijk deze”beauties” met uw ogen en niet met uw handen.

Tilleman.f

 

Heel wat orchideeën kunnen in de huiskamer gekweekt worden of in de zomer buiten gebracht, om dan terug binnen te brengen bij de eerste koude nachten. Met voldoende liefde voor deze bloemenfamilie kunt u daar ook in slagen en veel plezier aan beleven.

 

 

Top

 

 

Sitemap